Una reflexión de NMM
Esta lectura forma parte de la sección "Lecturas de domingo" de Espacio Rebeldía, y es posible gracias a la participación de nuestras colaboradoras y traductoras. Está disponible en castellano, inglés, euskera, galego y català.
A mi madre, Mónica, por enseñarme que sostener duele, pero en la sombra más profunda puede habitar el amor más valiente.
NMM
Desde que somos niñas, muchas veces nos enseñan a ver el embarazo como la cúspide de lo femenino, como un milagro de vida que toda mujer, tarde o temprano, debe desear vivir. Nos hablan de la belleza de crear vida, pero pocas veces se habla de lo que esa creación puede deshacer por dentro. Crecí sabiendo que mi madre sufrió depresión postparto. No fue algo que se contara abiertamente, sino una verdad silenciosa que flotaba en la casa, sin nombre.
La sociedad nos ha hecho creer que el embarazo es una etapa mágica, donde la mujer florece, pero nadie te dice que, mientras la vida crece dentro, algo dentro de la madre puede estar apagándose lentamente. ¿Cómo puede algo tan profundamente humano venir acompañado de tanta soledad? Porque el embarazo no solo es un proceso biológico, sino una transformación total que desborda lo físico y lo emocional.
El cerebro de la mujer cambia, su cuerpo se abre para albergar otra vida, pero lo que nunca se nos dice es que muchas veces, mientras la mujer se expande para sostener a otro, el mundo a su alrededor se encoge, dejándola sola con sus miedos, con su ansiedad, con sus cambios que nadie parece ver. Crecí con la certeza de que no quería ser madre, no porque desprecie la capacidad de dar vida, sino porque he visto cómo la maternidad puede convertirse en una cárcel invisible cuando no hay apoyo, cuando el amor por el bebé eclipsa el amor por la mujer que lo trae al mundo.
Vivimos en una sociedad que romantiza la maternidad, pero no acompaña a las madres. Nos hablan del instinto maternal como si fuera automático, pero no nos dicen que ese instinto puede no aparecer, o que puede convivir con el miedo, con la culpa, con el deseo de desaparecer.
El cerebro maternal se transforma, sí, pero no siempre para bien.
La neurociencia nos dice que esas mismas conexiones que despiertan la empatía y el vínculo también pueden hacer a la madre más vulnerable a la ansiedad, a la tristeza profunda. ¿Cómo podemos llamar milagro a un proceso que abandona a la mujer justo cuando más necesita ser sostenida? No quiero tener hijos porque no quiero desaparecer en el acto de dar vida. Porque quiero que mi identidad como mujer no dependa de mi capacidad de ser madre. Porque creo que la maternidad debería ser una elección consciente y no una obligación grabada en nuestros cuerpos.
Pero, sobre todo, no quiero tener hijos hasta que la sociedad empiece a mirar el embarazo con toda su verdad: con su luz, pero también con sus sombras. Quiero que se hable de las heridas invisibles que deja la maternidad. Quiero que entendamos que ser madre no significa perderse a una misma. Quiero que cada mujer pueda decidir si quiere ser madre desde la libertad, no desde la expectativa. Y si alguna vez decido atravesar esa experiencia, quiero hacerlo en un mundo donde las madres no sean celebradas solo por dar vida, sino por tener el valor de sostenerla mientras siguen siendo ellas mismas.
La revolución no está solo en dar vida, sino en acompañar a quienes la dan. Porque el embarazo es un milagro, sí, pero solo si la mujer que lo vive sigue sintiéndose viva, y no solo un cuerpo que sostiene a otro.
Ever since we were little girls, we have often been taught to view pregnancy as the pinnacle of womanhood, as a miracle of life that every woman, sooner or later, should long to experience. We’re told about the beauty of creating life but rarely is there any mention of what that creation can tear apart inside. I grew up knowing that my mother suffered from postpartum depression. It wasn’t something that was openly discussed, but rather a silent truth that hung in the house, unnamed.
Society has led us to believe that pregnancy is a magical stage, where a woman blossoms, but no one tells you that, while life grows inside, something within the mother may be slowly fading away. How can something so profoundly human be accompanied by such loneliness? Because pregnancy is not just a biological process, but a total transformation that transcends the physical and the emotional.
A woman’s brain changes; her body opens up to harbour another life, but what we’re never told is that often, as a woman expands to sustain another, the world around her shrinks, leaving her alone with her fears, her anxiety, and her changes that no one seems to see. I grew up certain that I didn’t want to be a mother, not because I despise the ability to give life, but because I’ve seen how motherhood can become an invisible prison when there is no support, when love for the baby overshadows love for the woman who brings it into the world.
We live in a society that romanticizes motherhood but fails to support mothers. We’re told about the maternal instinct as if it were automatic, but we’re not told that this instinct might not emerge, or that it can coexist with fear, guilt, and the desire to disappear.
The maternal brain does transform, yes, but not always for the better.
Neuroscience tells us that those same connections that spark empathy and bonding can also make a mother more vulnerable to anxiety and deep sadness. How can we call a process a miracle when it abandons a woman just when she most needs support? I don’t want to have children because I don’t want to disappear in the act of giving life. Because I want my identity as a woman not to depend on my ability to be a mother. Because I believe that motherhood should be a conscious choice and not an obligation etched into our bodies.
But above all, I don’t want to have children until society begins to view pregnancy in all its truth: with its light, but also with its shadows. I want people to talk about the invisible wounds that motherhood leaves behind. I want us to understand that being a mother doesn’t mean losing oneself. I want every woman to be able to decide whether she wants to be a mother out of freedom, not out of expectation. And if I ever decide to go through that experience, I want to do so in a world where mothers are celebrated not just for giving life, but for having the courage to sustain it while remaining true to themselves.
The revolution isn’t just about bringing life into the world, but about supporting those who do so. Because pregnancy is a miracle, yes, but only if the woman experiencing it continues to feel alive, and not just a body that sustains another.
Desde que somos nenas, moitas veces ensínannos a ver o embarazo como a cúspide do feminino, como un milagre de vida que toda muller, tarde ou cedo, debe desexar vivir. Fálannos da beleza de crear vida, mais poucas veces fálase do que esa creación pode desfacer por dentro. Medrei sabendo que a miña nai sufriu depresión posparto. Non foi algo que se contase abertamente, senón unha verdade silenciosa que flotaba na casa, sen nome.
A sociedade fíxonos crer que o embarazo é unha etapa máxica, onde a muller florece, mais ninguén diche que, mentres a vida crece dentro, algo dentro da nai pode estar a apagarse lentamente. Como pode algo tan profundamente humano vir acompañado de tanta soidade? Porque o embarazo non é unicamente un proceso biolóxico, senón unha transformación total que desborda o físico e o emocional.
O cerebro da muller transfórmase, o seu corpo ábrese para albergar outra vida, mais o que nunca nos din é que moitas veces, mentres a muller se expande para soster outro, o mundo ao redor encóllese, deixándoa soa cos seus medos, coa súa ansiedade, cos seus cambios que ninguén parece ver. Medrei coa certeza de que non quería ser nai, non porque desprece a capacidade de dar vida, senón porque vin como a maternidade pode converterse nun cárcere invisíbel cando non hai apoio, cando o amor polo bebé eclipsa o amor pola muller que o trae ao mundo.
Vivimos nunha sociedade que romantiza a maternidade, mais non acompaña as nais. Fálannos do instinto maternal coma se fose automático, mais non nos din que ese instinto pode non aparecer, ou que pode convivir co medo, coa culpa, co desexo de desaparecer.
O cerebro maternal transfórmase, si, mais non sempre para ben.
A neurociencia dinos que esas mesmas conexións que espertan a empatía e o vínculo tamén poden facer a nai máis vulnerábel á ansiedade, á tristeza profunda. Como podemos chamar milagre un proceso que abandona a muller xusto cando máis necesitar ser sostida? Non quero ter fillos porque non quero desaparecer no acto de dar vida. Porque quero que a miña identidade como muller non dependa da miña capacidade de ser nai. Porque creo que a maternidade debería ser unha elección consciente no canto dunha obrigación gravada nos nosos corpos.
Mais, sobre todo, non quero ter fillos até que a sociedade comece a mirar o embarazo con toda a súa verdade: coa súa luz, mais tamén coas súas sombras. Quero que se fale das feridas invisíbeis que deixar a maternidade. Quero que entendamos que ser nai non significa perderse unha mesma. Quero que cada muller poida decidir se querer ser nai desde a liberdade, non desde a expectativa. E se algunha vez decido atravesar esa experiencia, quéroo facer nun mundo onde as nais non sexan celebradas só por dar vida, senón por ter o valor de sostela mentres seguen a ser elas mesmas.
A revolución non está só en dar vida, senón en acompañar a quen a dá. Porque o embarazo é un milagre, si, mais só se a muller que o vive segue sentindo que está viva, e non só un corpo que sostén outro dentro.
No disponible
Txikiak garenetik, haurdunaldia feminitatearen tontorra dela ikustera erakusten digute askotan, edozein emakume, lehenago edo beranduago, desiratu behar duen bizitzaren mirari bat bezala. Bizitza sortzearen edertasunari buruz hitz egiten digute, baina gutxitan sorkuntza horrek barrutik desegin dezakeenari buruz hitz egiten da. Nire ama erdiondoko depresioa sufritu zuela jakinda hazi nintzen. Ez zen aho betean kontatzen zen zerbait, baizik eta etxetik igeri zebilen egia isil bat, izenik gabekoa.
Gizarteak, haurdunaldia garai magiko bat dela sinestarazi digu, garai bat non emakumea loratzen den, baina inork ez dizu esaten bizitza barruan jaiotzen den bitartean, amaren barruan zerbait ere pixkanaka-pixkanaka itzaltzen joan daitekeela. Nola izan daiteke horren gizatiar den zerbait, horrenbesteko bakardadearekin batera etortzea? Izan ere, haurdunaldia ez da soilik prozesu biologiko bat, baizik eta fisikoa dena eta emozionala dena gainezkatzen duen transformazio oso bat.
Emakumearen garuna aldatzen da, bere gorputza beste bizitza bat osatzearren irekitzen da, baina inoiz esaten ez digutena, emakumea beste bat mantentzea helburuz zabaltzen den bitartean, bere inguruko mundua askotan txikitzen dela da, bere beldurrekin, antsietatearekin eta inork antzematen ez dituen aldaketekin bakarrik utzita. Ama izan nahi ez nuen ziurtasunarekin hezi nintzen, ez bizitza sortzeko gaitasuna mespretxatzen dudalako, baizik eta babesik ez dagoenean eta umearekiko maitasuna bizitzara ekarri duen emakume horrekiko maitasuna estaltzen duenean, amatasuna nola kartzela ikusezin batean bilakatu daitekeen ikusi dudalako.
Amatasuna erromantizatzen duen baina amak laguntzen ez dituen gizarte batean bizi gara. Instintu amatiarri buruz automatikoa izango balitz bezala hitz egiten digute, baina ez digute esaten instintu hori agertu ahal ez dela, edo beldurrarekin, erruarekin edo desagertzearen desirarekin batera bizi daitekeela.
Garuna amatiarra transformatzen da, bai, baina ez beti onerako.
Neurozientziak dio, enpatia eta loturak pizten dituzten konexio horiek berak, ama antsietatearen eta tristura sakonaren aurrean zaurgarriagoa ere egin dezaketela. Nola deitu ahal diogu mirari emakumea sostengatuta izatea gehien behar duenean abandonatu egiten duen prozesu bati? Ez ditut seme-alabarik izan nahi, bizitza sortzeko prozesuan desagertu nahi ez dudalako. Emakume bezala dudan identitatea ama izateko gaitasunaren araberakoa izatea nahi ez dudalako. Amatasuna aukera kontziente bat izan behar delakoan nagoelako eta ez gure gorputzetan idatzitako betebehar bat.
Baina, batez ere, gizartea haurdunaldia bere egia osoan begiratzen hasi arte ez ditut seme-alabarik izan nahi: bere argiarekin, baina bere itzalekin ere. Amatasunak uzten dituen zauri ikusezinei buruz hitz egin dezatela nahi dut. Ama izatea norbera galtzea esan nahi ez duela ulertu dezagun nahi dut. Emakume bakoitzak askatasunetik eta ez espektatibetatik, ama izan nahi duen erabaki dezala nahi dut. Eta noizbait esperientzia hori bizitzea erabakitzen badut, emakumeak bizitza emateagatik soilik goraipatuak diren mundu batean ez egitea nahiko nuke, horren ordez, emakumeak bizitza hori mantentzen duten bitartean haiek izaten jarraitzearen ausardiagatik goraipatzen dituen mundu batean egitea gustatuko litzaidake.
Iraultza ez dago bizitza ematean soilik, baizik eta hura ematen dutenei akonpainatzean. Izan ere, haurdunaldia mirari bat da, bai, baina soilik bizi duen emakumeak bizirik sentitzen jarraitzen badu, eta ez soilik beste gorpu bat mantentzen duen gorputza.
