Una reflexión de Naiara Jiménez
Esta lectura forma parte de la sección "Lecturas de domingo" de Espacio Rebeldía, y es posible gracias a la participación de nuestras colaboradoras y traductoras. Está disponible en castellano, inglés, euskera, galego y català.
Hubo un momento en el que aquello con lo que crecí ya no me servía. Todo lo que me contaron sobre quién era ya no encajaba en mi propio discurso, el traje empezó a apretarme y las costuras a desprenderse, y con ello, las arrugas de mi cuerpo me molestaban, el silencio solo era ruido, la soledad miedo y el disfrute egoísmo. No estar a salvo en ningún lugar te hace pensar que estás en peligro dentro de ti hasta que descubres espacios —antes desconocidos— que te recuerdan que tú no eres el problema.
Mi búsqueda de la identidad estuvo marcada por una constante negación que me decía que debía encajar como fuese en el molde que me dijeron que supone ser una mujer, porque tampoco me identificaba en el molde que me dijeron que supone ser un hombre. Estuvo marcada por una deconstrucción a lo largo de los años de lo que significaba ser mujer u hombre, por habitar ambos espectros, por reconciliarme con aquellos que me impusieron y descubrir los que no conocía para después mezclarlos y perder la diferencia. También estuvo marcada por comentarios invalidantes, por miradas de desprecio, por la invisibilización. Estuvo marcada por mi deseo de reconocerme fuera de la norma, y con ello hacer hueco a mi disforia, mi incomodidad, mi sensación de extrañeza ante el binarismo. Estuvo marcada por lo trans, porque lo cis me atraviesa como una daga clavada que aún gotea sangre. Estuvo marcada por el derecho que me siguen negando a habitar los espacios, explorando, jugando y viviendo el género desde la propia curiosidad. Pero mi búsqueda de la identidad, a pesar de todo ello, también estuvo marcada por todos los lugares donde era seguro mi encuentro.
Durante muchos años pensé que no era lo suficientemente trans, de algún modo sé que siempre —o durante mucho tiempo— en esta sociedad binaria seguiré sintiéndome fuera. Por eso me reconozco disidente; ahora entiendo que la única señal que necesitaba era la incomodidad en mi cuerpo, aunque no pudiese entenderla ni ponerle nombre porque el ruido exterior lo nublaba todo con el miedo, arrancando de raíz la posibilidad de llegar a escuchar lo que había dentro y hacerme caso.
Agradezco profundamente los espacios en los que puedo ser para validarme, gracias a ello tengo la oportunidad de atravesar esas nubes para descubrirme desde el placer, mostrándome, viéndome y reconociéndome humanx. Ahora me pregunto qué haría cuando se apaga la luz si no supiera con certeza que la comunidad queer está aquí a mi lado. Podría hablar de terapias, libros de autoayuda, un manual escrito por mí misma para mi propia supervivencia, pero nada sería suficiente. Hoy sé que los vínculos que he creado en comunidad marcados por el cuidado y atravesados por la disidencia fue, sin duda, lo que me salvó la vida —o lo que me permitió empezar a vivirla.
There came a time when the things I’d grown up with no longer served me. Everything I’d been told about who I was no longer fitted with my own narrative; the suit began to feel too tight, and the seams started to come apart, and with that, the wrinkles on my body bothered me, silence was nothing but noise, loneliness was fear, and enjoyment was selfishness. Not feeling safe anywhere makes you think you’re in danger within yourself until you discover spaces —previously unknown— that remind you that you are not the problem.
My search for identity was marked by a constant denial that told me I had to fit, however I could, into the mould I was told it meant to be a woman, because I didn’t identify with the mould I was told it meant to be a man either. It was marked by a deconstruction, over the years, of what it meant to be a woman or a man, by inhabiting both spectrums, by reconciling myself with those imposed upon me and discovering those I did not know, only to later blend them together and lose the distinction. It was also marked by invalidating comments, by looks of contempt, by invisibility. It was marked by my desire to recognise myself as outside the norm, and in doing so to make room for my dysphoria, my discomfort, my sense of strangeness in the face of binarism. It was marked by transness, because cisness pierces me like a dagger still dripping with blood. It was marked by the right that continues to be denied to me to inhabit spaces, to explore, to play and to experience gender through my own curiosity. But my search for identity, despite all of this, was also marked by all the places where I could meet others safely.
For many years I thought I wasn’t trans enough; in a way, I know that always —or for a long time— in this binary society I will continue to feel like an outsider. That is why I recognise myself as a dissident; I now understand that the only sign I needed was the discomfort in my body, even though I could not understand it or put a name to it because the external noise clouded everything with fear, uprooting the possibility of ever hearing what was inside and listening to myself.
I am deeply grateful for the spaces where I can simply be, to validate myself; thanks to them, I have the chance to pierce through those clouds and discover myself through pleasure, revealing myself, seeing myself and recognising myself as human. Now I wonder what I would do when the lights go out if I didn’t know for certain that the queer community is here by my side. I could talk about therapy, self-help books, a manual I wrote myself for my own survival, but nothing would be enough. Today I know that the bonds I have forged within the community, marked by care and woven through with dissidence were, without a doubt, what saved my life —or what allowed me to begin living it.
Houbo un intre en que todo aquilo co que medrei xa non me servía. Todo o que me contaran sobre quen era xa non encaixaba no meu propio discurso, o traxe comezou a apertarme e as costuras a desprenderse e, con isto, as engurras do meu corpo molestábanme, o silencio era só barullo, a soidade medo e o gozo egoísmo. Non estar a salvo en ningún lugar faiche pensar que estás en perigo dentro de ti até que descobres espazos —antes descoñecidos— que che recordan que ti non es o problema.
A miña busca da identidade estivo marcada por unha constante negación que me dicía que debía encaixar como fose no molde que me dixeron que supón ser unha muller, porque tampouco me identificaba no molde que me dixeron que supón ser un home. Estivo marcada por unha deconstrución ao longo dos anos do que significaba ser muller ou home, por habitar ambos os espectros, por reconciliarme cos que me impuxeran e descubrir os que non coñecía para despois mesturalos e perder a diferenza. Tamén estivo marcada por comentarios invalidantes, por miradas de desprezo, pola invisibilización. Estivo marcada polo meu desexo de recoñecerme fóra da norma, e con isto facerlle oco á miña disforia, á miña incomodidade, á miña sensación de estrañeza ante o binarismo. Estivo marcada polo trans, porque o cis me atravesa como unha daga cravada que aínda gotexa sangue. Estivo marcada polo dereito que me seguen negando a habitar os espazos, explorando, xogando e vivindo o xénero desde a propia curiosidade. Mais a miña busca da identidade, a pesar de todo isto, tamén estivo marcada por todos os lugares onde era seguro o meu encontro.
Durante moitos anos pensei que non era suficientemente trans, de algunha maneira sei que sempre —ou durante moito tempo— nesta sociedade binaria seguirei a sentirme fóra. Por iso recoñézome disidente; agora entendo que o único sinal que necesitaba era a incomodidade no meu corpo, aínda que non a puidese entender nin lle pór nome porque o ruído exterior o anubraba todo co medo, arrincando de raíz a posibilidade de chegar a escoitar o que había dentro e facerme caso.
Agradezo profundamente os espazos nos que podo ser para validarme, grazas a iso teño a oportunidade de atravesar esas nubes para descubrirme desde o pracer, mostrándome, véndome e recoñecéndome humanx. Agora pregúntome que faría cando se apaga a luz se non soubese con certeza que a comunidade queer está aquí á miña beira. Podería falar de terapias, libros de autoaxuda, un manual escrito por min mesma para a miña propia supervivencia, mais nada sería suficiente. Hoxe sei que os vínculos que creei en comunidade marcados polo coidado e atravesados pola disidencia foron, sen dúbida, o que me salvou a vida —ou o que me permitiu empezar a vivila.
Va haver-hi un moment en què allò amb què vaig créixer ja no em servia. Tot el que m’havien explicat sobre qui era ja no encaixava en el meu propi discurs, el vestit va començar a apretar-me i les costures a desprendre’s i, amb allò, les arrugues del meu cos em molestaven, el silenci era soroll, la soledat, por, i gaudir, egoisme. No estar fora de perill enlloc et fa pensar que estàs en perill dins teu fins que descobreixes espais —abans desconeguts— que et recorden que tu no ets el problema.
La meva recerca de la identitat va estar marcada per una constant negació que em deia que havia d’encaixar com fos en el motlle que em van dir que suposava ser una dona, perquè tampoc m’identificava en el motlle que em van dir que suposava ser un home. Va estar marcada per una deconstrucció al llarg dels anys, del que significava ser dona o home, per habitar els dos espectres, per reconciliar-me amb els que em van imposar i descobrir els que no coneixia per a després barrejar-los i perdre la diferència. També va estar marcada per comentaris invalidants, per mirades de menyspreu, per la invisibilització. Va estar marcada pel meu desig de reconèixer-me fora de la norma i, amb això, fer lloc a la meva disfòria, la meva incomoditat, la meva sensació d’estranyesa davant del binarisme. Va estar marcada per allò trans, perquè allò cis em travessa com una daga clavada que encara goteja sang. Va estar arcada pel dret que em segueixen negant a habitar espais, explorant, jugant i vivint el gènere des de la pròpia curiositat. Però la meva cerca de la identitat, no obstant tot això, també va estar marcada per tots els llocs on era segura la meva trobada.
Durant molts anys vaig pensar que no era suficientment trans, d’alguna forma sé que sempre —o durant molt temps— en aquesta societat binària seguiré sentint-me fora. Per això em reconec dissident; ara entenc que l’únic senyal que necessitava era la incomoditat en el meu cos, encara que no pogués entendre-la ni posar-li nom perquè el soroll exterior ho ennuvolava tot amb la por, arrancant d’arrel la possibilitat d’arribar a escoltar el que hi havia dins i fer-me cas.
Agraeixo profundament els espais on puc ser per validar-me, gràcies a això tinc l’oportunitat de travessar aquests núvols per descobrir-me des del plaer, mostrant-me, veient-me i reconeixent-me humanx. Ara em pregunto què faria quan s’apaga el llum si no sabés amb certesa que la comunitat queer és aquí al meu costat. Podria parlar de teràpies, llibres d’autoajuda, un manual escrit per mi mateixa per a la meva pròpia supervivència, però res seria suficient. Avui sé que els vincles que he creat en comunitat marcats per la cura i travessats per la dissidència va ser, sense dubte, el que em va salvar la vida —o el que em va permetre començar a viure-la.
Hazten lagundu ninduen horrek jada balio ez zitzaidan momentu bat egon zen. Ni nor nintzenaren inguruan kontatu zidaten guztia ez zuen nire diskurtso propioarekin bat egiten, jantzia estutzen ninduen eta josketak apurtzen hasten ziren, eta horrekin, nire gorputzaren zimurrek eragozten ninduten, isiltasuna soinua besterik ez zen, bakardadea beldurra eta gozamena berekoikeria. Seguru sentitzen zauden tokirik ez aurkitzeak, zure barnean arriskuan zaudela pentsatzera eramaten zaitu, zu arazoa ez zarela oroitzen zaituzten tokiak — lehen ezezagunak zirenak— aurkitzen dituzun arte.
Nire identitatearen bilaketan, emakumea izatea suposatzen duen molde batekin bat egin behar nuela esaten zidan ezeztapen konstante batek eragina izan zuen, izan ere, gizona izatea suposatzen duen molde horrekin ere ez nintzen identifikatzen. Emakumea edo gizonezkoa izatea zer esan nahi duen inguruko dekonstrukzio batek eragina izan zuen. Bi espektroak bizi izanagatik, inposatu zizkidaten horiekin bakezkoak egiteagatik, eta ezagutzen ez nituen beste batzuk deskubritzeagatik, geroago hauek elkarrekin nahasteko eta desberdintasuna galtzeko. Baliogabetzen ninduten komentarioek, mespretxuzko begiradek eta ikusezintasunak ere eragina izan zuten. Arauaren kanpo nire burua errekonozitzearen desirak eta nire disforiari, deserosotasunari, edo binarismoaren aurren harridura sentsazioari toki bat bilatzearen nahiak eragina izan zuen. Trans de horrek eragina izan zuen, izan ere, cis den horrek, oraindik odolez beteta dagoen daga bat bezala zeharkatzen nau. Inguru desberdinetan bizitzeko dudan eta ukatzen didaten eskubideak eragina izan zuen, esploratzeko, jolasteko eta generoa jakin-min propiotik bizitzeko. Baina nire identitatearen bilaketan, hau guztia existitu arren, seguru sentitzen nintzen toki guztiek ere eragina izan zuten.
Urte askoren zehar, behar bezain trans ez nintzela pentsatzen nuen, modu batez edo bestez, badakit gizarte binario honetan beti — edo denbora luze batez — kanpoan sentituko naizela. Horregatik, disitende bezala ikusten dut nire burua; orain ulertzen dut behar nuen seinale bakarra, nire gorputzaren deserosotasuna zela, nahiz eta kanpoko soinuak, beldurra bezala eta lainoak bezala, dena estaltzen zuelako ulertu ezinik nenbilen. Kanpoko soinu horrek, barruan zegoen hori entzuteko aukera, eta ondorioz, nire buruari kasu egiteko aukera guztiz ezabatzen zuen.
Nire burua baliozkotu dezakedan inguruak asko eskertzen ditut, horri esker, laino horiek zeharkatzeko aukera daukat, eta ondorioz, nire burua plazeretik deskubritzeko, nire burua aurkeztuz, ikusiz, eta gizaki bezala errekonozituz. Orain galdetzen dut: zer egingo nukeen argia itzali bezain laster, queer komunitatea hemen nire ondoan dagoela ziurtasunez jakingo ez banu? Terapiei buruz hitz egin ahalko nuke, autolaguntzazko liburuei buruz, nire bizirauterako nik idatzitako gidaliburuari buruz, baina ez bata ez bestea ziren nahiko izango. Gaur, ziur dakit zaintzak markatutako eta distantziak zeharkatutako komunitatean sortu ditudan harremanek izan zirela bizitza salbatu zidana — edo gutxienez, bizitza bizitzen hastea baimendu zidana.
