Disponible en castellano, inglés, euskera y galego
Las moscas
Un relato de Pilar Bleda
Encuentra a Pilar en Instagram, y conoce su proyecto Pícaro (@queridopicaro)!

Hasta hace poco creía que mi abuela espantaba las moscas por la misma razón que yo: porque pican y se posan en la mierda. O eso me han dicho siempre. Cuando veo que se acerca una, sobre todo una de esas enormes peludas, y se posa en el pan o se me cae dentro del salmorejo, me llevan los demonios. Me dan ganas de pegarle fuego al plato y tirarlo a tomar viento. Pero yo no tiro comida, ni una migaja. Jamás. Soy incapaz, eso también me lo enseñó mi abuela. Así que, no me queda otra que soplarle fuerte y rezar para que, al menos, la mierda donde se posara antes no fuera humana.
Ella las espantaba con una RABIA que nunca he vuelto a ver en nadie más. “¡Qué asquerosas son!” Y se levantaba con fuerza de la mesa. En verano la pobre lo pasaba especialmente mal: “¡Tanta calor y tanta mosca me van a matar! ¿Tenemos que comer aquí fuera que hay doscientas mil moscas? ¡Al final nos comemos las moscas con el mojete! ¡Nena, DALE, que se te va poner en el bocata!”
Se enfadaba mucho cuando alguien dejaba las puertas y las ventanas abiertas, y como fueran las de la cocina… “¡¡La madre que OS PARIÓ, que han entrao’ doscientas mil MOSCAS!!”
Sí, eso era otra. Aunque revolotease UNA, para ella siempre había doscientas mil moscas.
«¡¡Qué exagerá eres muchacha!! Que SOLO son moscas”.
Yo pensaba lo mismo que mi madre. No podía pasar todos los veranos así, peores eran las avispas y no se quejaba de ellas. Que sí que se posaban en mierdas, pero qué íbamos a hacer, ¿dejar de comer en el patio?, ¿no abrir nunca las ventanas?,¿rociarnos con el matamoscas de limón?
Pero a ella le importaba un pepino lo que le decíamos. Seguía montando el pollo cada vez las veía, y lo peor es que fue algo que se agravó con el paso de los años. Llegó a ser muy difícil conseguir que mantuviese la calma cuando se le acercaba una. Chillaba y nos miraba a los demás como si estuviésemos locos, “¡sois una panda GORRINOS, comiendo con doscientas mil moscas encima!, ¡yo no salgo de aquí!”
Su obsesión llegó a tal nivel que decidió dejar de salir a la calle. Se instalaron mosquiteras en todas las ventanas, la puerta de entrada tenía doble persiana, y la del patio quedó sellá a cal y canto. No se podía abrir bajo ningún concepto.
“Cosas de gente mayor”, ese fue el diagnóstico final. Murió en invierno, un día de mucho frío. Ni una mosca apareció el día del entierro. Estoy segura de que de lo contrario hubiese salido del ataúd cagándose en todo. Nunca pensé en la razón de esa fobia desmedida. Asumí, como todos, que el paso del tiempo podía jugar muy malas pasadas a nuestras cabezas. Hasta que un día me saltaron todas las alarmas.
Habían pasado muchos años cuando empecé a leer un libro sobre la guerra civil española. Sabía que en 1922 había nacido mi abuela, y que 14 años después estalló la guerra. Aun así, la motivación por la que empecé a leer ese libro no fue precisamente en su memoria. Ella nunca había contado nada sobre esa época y, aunque parezca mentira, mi cabeza no ubicaba a mi abuela en el conflicto, ni parecía tener conciencia de ello.
Al principio el texto no se diferenciaba de otros que ya había leído antes, el contexto, las figuras, los desencadenantes, los bandos… Hasta que llegué al capítulo “Los tres grandes horrores de la población civil”. En mayúsculas y subrayado aparecía como el primer gran horror: LAS MOSCAS.
¿Las moscas? Era lo último que me esperaba. ¿Cómo que las moscas? Seguí leyendo.
(…) Las enormes plagas hacían imposible la identificación de los cuerpos. Eran como nubes negras que se apoderaban del espacio. El zumbido ensordecía a varios metros de distancia. En campo abierto, se convirtieron en los faros del horror (…)
Cerré el libro. Necesité meses para volver a abrirlo.
Quién me iba a decir a mí que las moscas, las doscientas mil moscas, habían existido de verdad.

Flies
A short story by Pilar Bleda
Find Pilar on Instagram, and learn about her project Pícaro (@queridopicaro)!

Translation by @inkinthisorder and @batordenador
Until recently, I believed that my grandmother swatted flies for the same reason as I do: because they bite and land on shit. Or so I’ve always been told. When I see one approaching, especially one of those huge hairy ones, and it lands on my bread or falls into my salmorejo, I get furious. I feel like setting fire to the plate and throwing it away. But I don’t throw food away, not even a crumb. Never. I’m incapable of doing that, my grandmother taught me that too. So, I have no choice but to blow hard on it and pray that, at least, the shit it landed on before wasn’t human.
She swatted them away with a RAGE I’ve never seen in anyone else. ‘How disgusting they are!’ And she would get up from the table with force. In summer, the poor woman had a particularly hard time: ‘All this heat and all these flies are going to kill me! Do we have to eat out here where there are two hundred thousand flies? We’ll end up eating the flies with our mojete! Girl, HIT IT, it’s going to end up on your sandwich!’
She would get incredibly angry when someone left the doors and windows open, especially in the kitchen… ‘Damn you all to hell, two hundred thousand FLIES have got in!’
Yes, that was another thing. Even if there was only ONE fly buzzing around, she always thought there were two hundred thousand.
‘You’re so dramatic, girl! They’re ONLY flies.’
I thought the same as my mother. I couldn’t spend every summer like that. Wasps were worse, and she didn’t complain about them. Yes, they did land on shit, but what could we do? Stop eating in the courtyard? Never open the windows? Spray ourselves with lemon fly spray?
But she couldn’t care less about what we said to her. She continued to throw a fit every time she saw them, and the worst part was that it got worse as the years went by. It became exceedingly difficult to get her to stay calm when one approached her. She would scream and look at the rest of us as if we were crazy, ‘You’re a bunch of PIGS, eating with two hundred thousand flies on you! I’m not leaving here!’
Her obsession reached such a level that he decided to stop going outside. Mosquito nets were installed on all the windows, the front door had double shutters, and the patio door was sealed shut. It could not be opened under any circumstances.
‘Old people’s stuff,’ was the final diagnosis. She died in winter, on a very cold day. Not a single fly appeared on the day of the funeral. I’m sure that otherwise she would have come out of the coffin cursing everything. I never thought about the reason for this excessive phobia. I assumed, like everyone else, that the passage of time could play nasty tricks on our minds. Until one day, all the alarm bells went off.
Many years had passed when I began reading a book about the Spanish Civil War. I knew that my grandmother was born in 1922 and that the war broke out 14 years later. Even so, my motivation for reading that book was not exactly because of her memory. She had never said anything about that period, and, strange as it may seem, I couldn’t picture my grandmother in the conflict, nor did I seem to be aware of it.
At first, the text was no different from others I had read before: the context, the figures, the triggers, the two sides… Until I reached the chapter entitled ‘The three great horrors of the civilian population.’ In capital letters and underlined, the first great horror appeared: FLIES.
Flies? That was the last thing I expected. What do you mean, flies? I kept reading.
(…) The enormous swarms made it impossible to identify the bodies. They were like black clouds taking over the space. The buzzing was deafening several metres away. In the open field, they became beacons of horror (…)
I closed the book. It took me months to open it again.
Who would have thought that the flies, the two hundred thousand flies, had really existed?
EULIAK
Pilar Bledaren istorio bat
Aurkitu Pilar Instagramen, eta ezagutu bere proiektua Pícaro (@queridopicaro)!

Traducido por Udara Pascual. IG: @udarapascual
Duela gutxi arte, amonak nire arrazoi berdinagatik euliak uxatzen zituela uste nuen: ziztatzen dutelako eta kakan pausatzen direlako. Edo hori esan didate beti. Horietako bat hurbiltzen zaidanean, batez ere izugarri handi eta iletsuak diren horietako bat, eta ogian jartzen denean edo salmorejo barruan erortzen denean, erotu egiten naiz. Platerrari sua emateko eta leihotik botatzeko gogoak datozkit. Baina nik ez dut janaririk botatzen, ezta ogi-apur bat ere. Inoiz. Ez naiz kapaz, hori amonak ere irakatsi zidan. Beraz, daukadan aukera bakarra, indarrez putz egitea eta pausatu den kaka gutxienez gizatiarra izan ez zedin otoitz egitea da.
Amonak inoiz ikusi ez dudan AMORRU batekin uxatzen zituen. “Zeinen nazkagarriak diren!” Eta indarrez mahaitik altxatzen zen. Gizajoa udan bereziki gaizki pasatzen zuen: “Horrenbeste bero eta euli hilko naute! Hemen kanpoaldean jan behar dugu, berrehun mila euli daudela? Azkenean euliak zikinkeriarekin batera jaten ditugu! Neskato, EMAN, bokatan jarri behar zaizula eta!”
Asko haserretu egiten da norbait ateak eta leihoak irekiak uzten dituenean, eta bereziki sukaldekoak baziren… “ZE ARRAIO, berrehun mila EULI sartu direla!!”
Bai, hori beste gauza bazen. BAKARRA ere hegan egon harren, berarentzat beti berrehun mila euli ziren.
“Ze ahohandi zaren neska!! Euliak SOILIK dira eta”.
Ama bezala pentsatzen zuen ni. Ezin zituen uda guztiak horrela pasa, askoz okerragoak ziren liztorrak eta ez zen horietaz kezkatzen. Egia da kaketan pausatzen zirela, baina zer egin behar genuen, patioan jateari uztea?, leihoak inoiz ez ireki?, limoizko euli-hilgarriz bete?
Baina berari bost axola zitzaion esaten genuena. Ikusten zituen bakoitzean liskarra sortzen jarraitzen zuen, eta hori gutxi balitz, urteak pasa ahala egoera larriagotu egin zen. Horietako bat hurbiltzen zitzaionean, oso zaila izaten zen lasaitasuna mantendu zezan lortzea. Oihukatzen zuen, eta erotuak egongo bagina bezala begiratzen gintuen, “ TXERRI talde bat zarete, berrehun mila euli gainean izanda jaten!, ni ez naiz hemendik ateratzen!”
Bere obsesioa horren urrun iritsi zen, kalera irteteari uztea erabaki zuela. Leiho guztietan eltxo-sareak jarri ziren, sarrerako atea pertsiana bikoitza zuen, eta patiokoa zigilatuta geratu zen. Ez zegoen hura irekitzeko modurik.
“Jende helduen gauzak” azkeneko diagnostikoa izan zen. Neguan hil zen, hotz handiko egun batean. Ehorzketaren egunean ez zen ezta euli bat ere agertu. Ziur nago horrela izanez gero, lurretik aterako zela, guztia madarikatuz. Ez nuen inoiz neurrigabeko fobia horren arrazoian. Guztiak bezala, denboraren joanak gure buruetan gaziki eragin zezakeela onartu nuen. Egun batean alarma guztiak piztu zitzaizkidan arte.
Urte asko pasa ziren gerra zibilaren inguruko liburu bat irakurtzen hasi nintzenean. Banekien nire amona 1922an jaio zela, eta 14 urte geroago gerra hasi zela. Hala ere, liburu hori irakurtzearen motibazioa ez zen bere oroitzapena izan. Berak ez zuen inoiz garai horri buruz hitz egin, eta gezurra dirudien arren, nire buruak ez zuen amona testuinguru horretan kokatzen, ez zirudien horren kontzientzia zuenik ere.
Hasieran, testua ez zen jada irakurri nituen besteetatik desberdintzen, testuingurua, irudiak, eragileak, taldeak… Hurrengo kapitulura ailegatu nintzen arte: “Biztanleri zibilaren hiru zorigaitz nagusiak”. Letra larriz, eta azpimarratuta, lehenengo zorigaitza horrela aurkezten zen: EULIAK.
Euliak? Espero nuen azkeneko gauza zen. Nola euliak? Irakurtzen jarraitu nuen.
(…) Izugarrizko izurriteak ezinezkoa egiten zuten gorputzak identifikatzea. Leku guztia hartzen zuten hodei beltzak bezalakoak ziren. Hainbat metrotara egonda ere burrunbak gortzen zuen. Zelai irekian, izuaren itsasargiak bilakatu ziren (…)
Liburua itxi nuen. Hilabeteak behar izan nituen hura berriz ere irekitzeko.
Nork esango zidan euliak, berrehun mila euliak, benetan existitu izan zirela.
As moscas
Un conto de Pilar Bleda
Busca a Pilar en Instagram, e coñece o seu proxecto Pícaro (@queridopicaro)!

Traducido por Flavia. IG: @ffflva. Bluesky: @ozonosfera.bsky.social
Até hai pouco cría que miña avoa escorrentaba as moscas polo mesmo motivo ca min: porque pican e pousan na merda. Ou iso escoitei eu sempre. Cando vexo que unha se aproxima, sobre todo unha desas enormes peludas, e pousan no pan ou cáenme dentro do salmorejo, lévanme os demos. Collo gana de pegarlle lume ao prato e mandalo a tomar bertorella. Mais eu non tiro a comida, nin unha miga. Endexamais. Non son quen, iso aprendeumo tamén miña avoa. Así que non me queda outra que soprarlle forte e rezar para que, polo menos, a merda en que se pousara non fose humana.
Ela escorrentábaas cunha RABIA que eu nunca vira parecida na vida. “Bechas repugnantes!” E levantábase con forza da mesa. No verán a pobriña pasábao especialmente mal: “Tanta calor e tanta moscaveira van acabar comigo! Temos que comer aquí fóra que hai mil millentas de moscas? Ao final comémonos as moscas no mojete! DÁLLE, meniña, que che me vai ir ao bocadillo!”
Enfadábase moito cando alguén deixaba as portas e as xanelas abertas, e como fosen as da cociña… “A CONA QUE VOS BOTOU, que entraron mil millentas de moscas!!”
Si, esa era outra. Aínda que revoase UNHA, para ela sempre había mil millentas de moscas.
“Non sexas aldrabona, muller!! Que SÓ son moscas”.
Eu tiña na mente o mesmo ca miña nai. Non podía pasar todos os veráns así, peores eran as avespas e non se queixaba delas. Que si, que pousaban na merda, pero que lle iamos facer, deixarmos de comer no patio?, non abrirmos nunca as xanelas?, enchoupármonos co matamoscas de limón?
Mais a ela importáballe un farrapo de gaita o que lle dixésemos. Seguía armando a do habido e por haber cada vez que as vía, e o peor é que foi algo que se agravou co paso dos anos. Chegou a ser moi difícil conseguir que mantivese a calma cando se lle abeiraba unha. Berraba e miraba para os máis como se estivésemos tolos, “sodes unha chea de PORCOS, comendo con mil millentas de moscas enriba!, eu non saio de aquí!”
A súa obsesión chegou a tal punto que decidiu deixar de saír á rúa. Instaláronse mosquiteiros en todas as xanelas, a porta da entrada tiña dobre persiana, e a do patio quedou selada a barra e pedra. Non se podía abrir baixo ningún concepto.
“Cousas de xente maior”, ese foi o diagnóstico final. Morreu en inverno, un día de moito frío. Nin unha mosca apareceu no día do enterro. Estou segura de que se aparecese unha aínda saía da caixa botando remas de todo. Nunca pensei no motivo desa fobia desmedida. Asumín, como todos, que o paso do tempo podía facer moi mala faena ás nosas cabezas. Até que un día me saltaron todas as alarmas.
Pasaran moitos anos cando comecei a ler un libro sobre a guerra civil española. Sabía que no 1922 nacera a miña avoa, e que 14 anos despois estralou a guerra. Aínda así, a motivación pola que comecei a ler ese libro non foi precisamente na súa memoria. Ela nunca contara nada sobre esa época e, aínda que pareza mentira, a miña cabeza non situaba a miña avoa no conflito, nin parecía ter conciencia daquilo.
Ao principio o texto non se diferenciaba doutros que xa lera antes, o contexto, as figuras, os desencadeantes, os bandos… Até que cheguei ao capítulo “Os tres grandes horrores da poboación civil”. En maiúsculas e subliñado aparecía como o primeiro grande horror: AS MOSCAS.
As moscas? Era o último que esperaba. Como as moscas? Seguín lendo.
(…) As enormes pragas facían imposible a identificación dos corpos. Eran como nubeiros que se apoderaban do espazo. O zunido abouxaba a varios metros de distancia. En campo aberto, convertíronse nos faros do horror (…)
Fechei o libro. Necesitei meses para abrilo de novo.
Quen me diría a min que as moscas, as mil millentas de moscas, existiran de verdade.

Deja un comentario